Tem truy xuất nguồn gốc OCOP: nên ghi gì, chọn loại nào, chi phí bao nhiêu
Hình dung thế này. Hũ mật ong OCOP 4 sao của bạn đang nằm trên kệ quà tặng. Ngay bên cạnh là một hũ trông y hệt, rẻ hơn 30.000đ. Khách cầm lên, đặt xuống, rồi hỏi: “Sao biết hũ nào là thật?”
Câu trả lời gọn nhất là tem truy xuất nguồn gốc OCOP. Đó là con tem có mã QR, khách quét bằng camera là thấy sản phẩm đến từ đâu, lô nào, ai làm. Bài này chỉ bạn nên ghi gì lên trang truy xuất, chọn kiểu tem nào và chi phí khoảng bao nhiêu.
Tem truy xuất nguồn gốc OCOP là gì?
Tem truy xuất nguồn gốc là con tem dán trên bao bì, có mã QR dẫn tới một trang thông tin. Trang này kể lại hành trình của sản phẩm: vùng nguyên liệu, ngày làm, ngày đóng gói, giấy tờ chất lượng.
Với hàng OCOP, con tem còn là một lời cam kết. Khách thấy số sao, thấy giấy chứng nhận, thấy ảnh vùng trồng. Họ tin hơn, và dễ chọn hũ của bạn thay vì hũ rẻ hơn bên cạnh.
Mới làm quen khái niệm này? Bạn có thể đọc bài truy xuất nguồn gốc là gì.
Sản phẩm OCOP có bắt buộc dán tem truy xuất không?
Đây là câu nhiều chủ cơ sở hỏi nhất. Câu trả lời ngắn: phần lớn là tự nguyện, nhưng nên làm.
Bộ tiêu chí OCOP hiện hành ban hành theo Quyết định 148/QĐ-TTg ngày 24/2/2023. Thang điểm 100 chia ba phần: sản phẩm và sức mạnh cộng đồng 40 điểm, khả năng tiếp thị 25 điểm, chất lượng sản phẩm 35 điểm. Sản phẩm đạt từ 50 điểm được 3 sao, từ 70 điểm được 4 sao, từ 90 điểm được 5 sao.
Trong các văn bản và hướng dẫn chúng tôi đọc được, bộ tiêu chí có yêu cầu về bao bì, ghi nhãn. Tiêu chí ghi nhãn được nâng từ 2 lên 3 điểm. Chúng tôi không thấy tiêu chí riêng bắt buộc dán tem truy xuất.
Dù vậy, nhiều địa phương đã chủ động làm. Năm 2020, báo Diễn đàn Doanh nghiệp đưa tin Quảng Ninh đã gắn tem truy xuất cho 90% sản phẩm OCOP. Tỉnh in 90.000 tem để cấp cho cơ sở đủ điều kiện.
Quy định về truy xuất cũng đang thay đổi nhanh trong năm 2026. Bạn nên xem bài hàng hóa nào bắt buộc truy xuất nguồn gốc và hỏi Sở phụ trách OCOP ở tỉnh mình cho chắc.
Trang truy xuất OCOP nên hiện thông tin gì?
Thông tư 02/2024/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ (hiệu lực từ 1/6/2024) đặt nguyên tắc “một bước trước – một bước sau”. Nghĩa là mỗi khâu phải biết hàng đến từ đâu và đi về đâu. Thông tư cũng nêu thông tin tối thiểu: tên, ảnh sản phẩm, nơi sản xuất, thời gian sản xuất, hạn dùng.
Từ đó, một trang truy xuất OCOP dễ dùng nên có:
- Tên, hình ảnh sản phẩm và thương hiệu.
- Tên, địa chỉ, số điện thoại cơ sở sản xuất.
- Số sao OCOP và năm được công nhận, kèm ảnh giấy chứng nhận.
- Số lô, ngày sản xuất, hạn sử dụng.
- Vùng nguyên liệu, nhật ký lô: ngày thu hoạch, ngày đóng gói.
- Phiếu kiểm nghiệm, VietGAP hoặc chứng nhận khác nếu có.
- Câu chuyện sản phẩm: vài tấm ảnh, một đoạn video ngắn về người làm.
- Nút mua lại qua Zalo, website hoặc gian hàng trên sàn.
Mẹo nhỏ: viết ngắn, đưa số sao, lô và hạn dùng lên đầu trang. Khách đứng ở quầy không đọc lâu.
Chọn tem truy xuất OCOP: 3 kiểu thường gặp
Mã QR trên hàng OCOP thường có ba kiểu.
| Tiêu chí | QR in chung cho mọi sản phẩm | QR theo lô | QR riêng từng sản phẩm |
|---|---|---|---|
| Mỗi sản phẩm một mã | Không | Không | Có |
| Chống sao chép tem | Thấp, chụp lại là dùng được | Thấp | Có cảnh báo khi mã bị quét trùng |
| Sửa thông tin sau khi in | Không, nếu là QR tĩnh | Tùy hệ thống | Có |
| Biết khách quét ở đâu, khi nào | Không | Hạn chế | Có thống kê lượt quét |
| Hợp với | Thử nghiệm ban đầu | Nông sản theo mùa vụ | Hàng quà tặng, giá cao, dễ bị nhái |
QR in chung rẻ nhất, nhưng kẻ làm giả chỉ cần chụp lại tem. QR theo lô gọn cho hàng mùa vụ. QR riêng từng sản phẩm thì vừa truy xuất, vừa chống giả. Bạn có thể đọc thêm về mã QR truy xuất nguồn gốc khác QR thường thế nào.
Về chất liệu: túi nhỏ, hộp quà nên chọn tem nhỏ. Hàng hay bị bóc tem dán lại thì cân nhắc tem vỡ. Xem mẫu tại trang in tem chống hàng giả.
Chi phí làm tem truy xuất nguồn gốc OCOP
Chi phí gồm hai phần: phần mềm tạo mã và tiền in tem.
Phần mềm tại HangReal tính theo gói. Gói Mini QR từ 3.500.000đ cho 50.000 mã, tức khoảng 70đ mỗi mã. Gói Brand QR từ 8.000.000đ cho 100.000 mã, có thêm tùy chọn giao diện theo thương hiệu. Giá chưa gồm VAT, chi tiết ở bảng giá.
Tiền in tem tùy chất liệu, kích thước và số lượng, nên chúng tôi không nêu một con số chung ở đây.
Ví dụ minh họa (không phải số liệu thật): giả sử cơ sở của bạn bán 2.000 hũ mật ong mỗi tháng. 50.000 mã đủ dùng khoảng 25 tháng. Phần mềm khi đó chưa tới 100đ cho mỗi hũ, rất nhỏ so với giá một hũ quà tặng.
5 bước làm tem truy xuất cho sản phẩm OCOP
- Gom giấy tờ. Giấy chứng nhận OCOP, phiếu kiểm nghiệm, VietGAP nếu có, ảnh vùng nguyên liệu.
- Chọn kiểu mã. Theo lô hay riêng từng sản phẩm. Hàng giá cao, hay bị nhái thì nên chọn mã riêng.
- Dựng trang truy xuất. Điền thông tin, nhờ vài người quen quét thử trên điện thoại.
- In và dán tem. Chọn kích thước vừa bao bì. Dán đúng lô để thông tin khớp với hàng.
- Cập nhật mỗi lô. Thêm ngày thu hoạch, phiếu kiểm nghiệm mới. Xem báo cáo quét để biết hàng đang bán ở đâu.
HangReal giúp gì cho cơ sở OCOP?
HangReal tạo mã QR riêng cho từng sản phẩm, kèm trang truy xuất có nhật ký lô, giấy chứng nhận và câu chuyện sản phẩm.
Khách quét bằng camera, không cần cài ứng dụng. Mã bị quét trùng nhiều lần thì hệ thống cảnh báo. Trang truy xuất có nút dẫn khách về Zalo hoặc gian hàng của bạn để mua lại.
Xem chi tiết giải pháp tại trang tem QR cho nông sản, sản phẩm OCOP. Nếu bạn quan tâm riêng phần chống hàng nhái, bài giải pháp chống hàng giả cho sản phẩm OCOP nói kỹ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Sản phẩm OCOP có bắt buộc dán tem truy xuất nguồn gốc không?
Theo các văn bản chúng tôi đã đọc, Bộ tiêu chí OCOP không có tiêu chí riêng bắt buộc dán tem truy xuất. Nhiều tỉnh khuyến khích hoặc hỗ trợ tem. Bạn nên hỏi Sở phụ trách OCOP ở tỉnh mình. Đồng thời kiểm tra sản phẩm có thuộc danh mục bắt buộc truy xuất của Bộ quản lý không.
Tem truy xuất nguồn gốc OCOP khác tem chống giả thế nào?
Tem truy xuất cho khách biết sản phẩm từ đâu, làm khi nào. Tem chống giả giúp phân biệt hàng thật với hàng nhái. Mã QR riêng cho từng sản phẩm làm được cả hai việc trên cùng một con tem.
Một con tem truy xuất OCOP giá bao nhiêu?
Phần mềm tại HangReal từ 3.500.000đ cho 50.000 mã (gói Mini QR, chưa VAT), tức khoảng 70đ mỗi mã. Chi phí in tem tính riêng, tùy chất liệu, kích thước và số lượng.
Đã có tem QR do tỉnh cấp thì có cần làm thêm không?
Không nhất thiết. Nếu tem của tỉnh đã đủ thông tin và khách tin dùng, bạn cứ dùng tiếp. Hãy cân nhắc mã riêng cho từng sản phẩm khi hàng bị nhái nhiều. Hoặc khi bạn muốn biết khách quét ở đâu và mời họ mua lại.
Khách có cần cài ứng dụng để quét tem không?
Không. Khách mở camera điện thoại, quét mã là trang truy xuất hiện ra. Người lớn tuổi cũng làm được.
Bắt đầu với mẫu tem miễn phí
Bạn không cần quyết ngay. Gửi chúng tôi tên sản phẩm và vài tấm ảnh, chúng tôi dựng thử một trang truy xuất mẫu để bạn quét và xem.
- Nhận demo miễn phí
- Zalo: 0943.822.783
- Hotline: 0868.534.623 · Email: info@hangreal.vn
Nguồn tham khảo
- Thư viện Pháp luật – Tiêu chí và phân hạng sản phẩm OCOP theo Quyết định 148/QĐ-TTg
- VnEconomy – Điều chỉnh bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP
- Tạp chí Công Thương – Quy định mới về truy xuất nguồn gốc (Thông tư 02/2024/TT-BKHCN)
- Diễn đàn Doanh nghiệp – Quảng Ninh: 90% sản phẩm OCOP được gắn tem truy xuất nguồn gốc (2020)