Hàng hóa nào bắt buộc truy xuất nguồn gốc? Danh mục rủi ro cao 2026 theo từng Bộ

Hàng hóa bắt buộc truy xuất nguồn gốc là các sản phẩm thuộc danh mục “rủi ro cao” do từng Bộ quản lý ngành ban hành, ví dụ xăng dầu, LPG, đồ chơi trẻ em, thiết bị điện. Hàng rủi ro trung bình và thấp, như sơn hay phân bón, được khuyến khích truy xuất tự nguyện. Mốc doanh nghiệp cần nhớ là 1/1/2027.

Từ giữa năm 2026, hàng loạt văn bản về truy xuất nguồn gốc được ban hành cùng lúc, khiến nhiều chủ doanh nghiệp không rõ sản phẩm của mình có thuộc diện bắt buộc hay không. Bài viết này tổng hợp danh mục theo từng Bộ, chỉ rõ chỗ nào đã chắc chắn, chỗ nào cần kiểm tra thêm, và các việc nên làm trước mốc 1/1/2027.

Tóm tắt nhanh trong 30 giây

• Bắt buộc: chỉ áp dụng với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Nghị định 372/2026/NĐ-CP quy định việc định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc với nhóm này “được thực hiện bắt buộc”.
• Tự nguyện: hàng rủi ro trung bình và thấp được khuyến khích thực hiện, không bắt buộc.
• Ai quyết định danh mục: mỗi Bộ quản lý ngành tự ban hành danh mục, lộ trình và cách thức (theo lô hay đến từng đơn vị sản phẩm).
• Mốc thời gian: Nghị định 372/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/1/2027. Với hàng thuộc Bộ Công Thương, Thông tư 31/2026/TT-BCT yêu cầu hoàn tất truy xuất trước khi đưa hàng ra lưu thông từ 1/1/2027.

Căn cứ pháp lý: 6 văn bản doanh nghiệp cần biết

Kéo ngang để xem thêm →

Ngoài ra, mỗi Bộ đã ban hành danh mục rủi ro riêng, cùng có hiệu lực từ 1/7/2026 (bảng dưới).

Danh mục hàng hóa bắt buộc truy xuất nguồn gốc theo từng Bộ

Kéo ngang để xem thêm →

Lưu ý quan trọng: danh mục được cập nhật khi có sản phẩm mới hoặc cảnh báo rủi ro. Bảng trên tổng hợp từ các văn bản và trang pháp luật được dẫn ở cuối bài. Trước khi ra quyết định đầu tư, doanh nghiệp nên tra mã HS sản phẩm của mình trong phụ lục bản gốc hoặc hỏi Sở Công Thương, Sở chuyên ngành tại địa phương.

Sơn, phân bón, thực phẩm, mỹ phẩm: có bắt buộc không?

Đây là các câu hỏi khách hàng của HangReal hỏi nhiều nhất. Câu trả lời dựa trên các danh mục hiện hành:

• Sơn: nằm trong mục A (rủi ro trung bình) của Thông tư 33/2026/TT-BCT, áp dụng QCVN 08:2020/BCT. Hiện chưa thuộc diện bắt buộc truy xuất, nhưng vẫn phải đáp ứng quy chuẩn và công bố hợp quy theo quy định chất lượng.
• Phân bón: nằm trong Phụ lục I (rủi ro trung bình) của Thông tư 27/2026/TT-BNNMT. Truy xuất được khuyến khích, không bắt buộc.
• Thuốc bảo vệ thực vật: cần đối chiếu Phụ lục II của Thông tư 27/2026/TT-BNNMT. Một số trang tổng hợp xếp nhóm này vào rủi ro cao, nhưng chúng tôi chưa kiểm chứng được trên bản gốc.
• Thực phẩm: danh mục của Bộ Y tế hiện chỉ có mức trung bình. Riêng thực phẩm thuộc Bộ Công Thương được xếp rủi ro cao sẽ phải cập nhật thông tin truy xuất theo Thông tư 63/2026/TT-BCT.
• Mỹ phẩm: chúng tôi chưa thấy mỹ phẩm trong các danh mục rủi ro cao kể trên. Doanh nghiệp nên đối chiếu thêm văn bản của Bộ Y tế.

Nói ngắn gọn: phần lớn hàng tiêu dùng thông thường hiện ở mức tự nguyện. Không bắt buộc không có nghĩa là không nên làm, vì hàng giả không chờ quy định.

Hàng rủi ro cao phải làm gì trước 1/1/2027?

Với hàng thuộc Bộ Công Thương, Thông tư 31/2026/TT-BCT yêu cầu các bước sau:

1. Đăng ký tài khoản, nhận mã định danh trên hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương (VeriGoods), bắt đầu từ 1/7/2026.
2. Khai báo thông tin tối thiểu: tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh; tên, địa chỉ nhà sản xuất hoặc kinh doanh; nhãn hiệu; số lô hoặc số sê-ri; hạn sử dụng; tiêu chuẩn áp dụng. Hàng nhập khẩu thêm đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức.
3. Ghi nhận sự kiện truy xuất theo TCVN 12850 hoặc tiêu chuẩn truy xuất toàn cầu GS1.
4. Gắn mã lên sản phẩm: mã QR hoặc mã vạch đúng định dạng vật mang dữ liệu (TCVN 13275:2020 theo hướng dẫn của Sở Công Thương Đồng Nai).
5. Cập nhật trước khi lưu thông: thông tin lô hàng phải có trên hệ thống trước khi hàng ra thị trường.
6. Lưu trữ dữ liệu: tối thiểu 12 tháng kể từ khi hàng hết hạn sử dụng, hoặc 60 tháng với hàng không có hạn sử dụng.
7. Sẵn sàng cung cấp dữ liệu trong 24 giờ khi Bộ Công Thương hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Nếu dùng hệ thống nội bộ, hệ thống phải kết nối với hệ thống của Bộ qua API.

Từ 1/1/2027, Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc do Bộ Công an vận hành bắt đầu áp dụng theo Nghị định 372/2026/NĐ-CP. Nghị định quy định dữ liệu đã khai báo và xác thực hợp lệ được đồng bộ sang hệ thống của các Bộ, doanh nghiệp không phải khai lại.

Hàng rủi ro trung bình: có nên tự nguyện truy xuất?

Nếu sản phẩm của bạn là sơn, phân bón, thực phẩm thông thường hay hàng tiêu dùng, bạn chưa bị bắt buộc. Nhưng có ít nhất ba lý do để làm sớm:

• Chống hàng giả: mã truy xuất đặt trên mỗi sản phẩm giúp người mua tự kiểm tra hàng thật, trong khi tem in thông thường dễ bị sao chép.
• Tạo niềm tin với người mua: theo Tuổi Trẻ, hàng hóa ngoài diện bắt buộc tham gia truy xuất tự nguyện trên hệ thống của Bộ Công Thương sẽ được gắn dấu “tích xanh” khi tra cứu.
• Đi trước quy định: danh mục rủi ro được rà soát và cập nhật. Doanh nghiệp đã chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm sẽ không bị động nếu mặt hàng của mình được nâng mức.

HangReal giúp gì?

Dù sản phẩm thuộc diện bắt buộc hay tự nguyện, phần việc nặng nhất là chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm và gắn mã lên từng đơn vị hàng. HangReal hỗ trợ đúng phần này:

• Mã QR duy nhất cho từng sản phẩm, quét bằng camera điện thoại, không cần cài app. Mã bị quét bất thường sẽ được cảnh báo.
• Quản lý thông tin theo lô: xuất xứ, số lô, hạn sử dụng, tiêu chuẩn áp dụng, hiển thị trên trang xác thực mang thương hiệu của bạn.
• Thêm giá trị bán hàng: tích điểm, đổi quà, quản lý nhà phân phối trên cùng một mã.

Xem giải pháp theo ngành cho sơn, dầu nhớt, phụ tùng và phân bón, thuốc BVTV, hoặc tìm hiểu cách in tem chống hàng giả có mã QR. Để biết thêm các bước khai báo theo Thông tư 31, đọc bài Thông tư 31/2026/TT-BCT: doanh nghiệp cần làm gì trước 1/1/2027.

Câu hỏi thường gặp

Hàng hóa nào bắt buộc truy xuất nguồn gốc từ 1/1/2027?

Là hàng hóa thuộc danh mục rủi ro cao của các Bộ, ví dụ xăng dầu, LPG, đồ chơi trẻ em, thiết bị điện và dây cáp điện (Bộ Khoa học và Công nghệ), pháo hoa và phương tiện PCCC (Bộ Công an). Mỗi Bộ quy định lộ trình và cách thức riêng.

Sơn có bắt buộc truy xuất nguồn gốc không?

Theo Thông tư 33/2026/TT-BCT, sơn nằm ở mục A (rủi ro trung bình), nên hiện chưa thuộc diện bắt buộc truy xuất. Doanh nghiệp sơn vẫn phải tuân thủ QCVN 08:2020/BCT và có thể tham gia truy xuất tự nguyện.

Phân bón có phải truy xuất nguồn gốc không?

Phân bón nằm trong Phụ lục I (rủi ro trung bình) của Thông tư 27/2026/TT-BNNMT, nên truy xuất là tự nguyện. Riêng thuốc bảo vệ thực vật cần đối chiếu Phụ lục II của thông tư này.

Hàng rủi ro cao phải lưu dữ liệu truy xuất bao lâu?

Với hàng thuộc Bộ Công Thương, tối thiểu 12 tháng kể từ khi hàng hết hạn sử dụng, hoặc 60 tháng với hàng không có hạn sử dụng. Dữ liệu phải cung cấp được trong 24 giờ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Doanh nghiệp có thể dùng hệ thống truy xuất riêng không?

Có. Thông tư 31/2026/TT-BCT cho phép dùng hệ thống nội bộ, với điều kiện kết nối và chia sẻ dữ liệu với hệ thống của Bộ Công Thương qua API, bảo đảm dữ liệu không bị thay đổi và có nhật ký hoạt động.

Cần tư vấn cho sản phẩm của bạn?

Gửi tên sản phẩm và ngành hàng, HangReal sẽ cùng bạn xác định sản phẩm thuộc nhóm nào và dựng thử trang xác thực mẫu miễn phí.

• Nhận demo miễn phí
• Zalo: zalo.me/0943822783
• Hotline: 0868.534.623

Bài viết mang tính tổng hợp thông tin, không thay thế tư vấn pháp lý. Cập nhật ngày 9/10/2026.

Nguồn tham khảo

• Nghị định 372/2026/NĐ-CP – Cổng thông tin Chính phủ
• Thông tư 33/2026/TT-BCT – Bộ Công Thương
• Triển khai truy xuất nguồn gốc theo Thông tư 31/2026/TT-BCT – Sở Công Thương Đồng Nai
• Thông tư 36/2026/TT-BKHCN, Thông tư 27/2026/TT-BNNMT, Thông tư 27/2026/TT-BYT (bản đăng trên các cổng văn bản pháp luật)
• Báo Tuổi Trẻ, “Bộ Công Thương: Hàng hóa rủi ro cao bắt buộc phải truy xuất nguồn gốc từ 1-7”, 12/6/2026